آشنای با انكس 9 تسهیلات فرودگاهی FACILITATION :
آشنای با انكس 9 تسهیلات فرودگاهی FACILITATION :
تهیه و تنظیم لطیف جمشیدزاده از فرودگاه اردبیل
مقدمه:
انكس 9 ایكائو در مورد مقررات بین المللی دررابطه با تسهیلات فرودگاهی Facilitation و رفت و آمد مسافرین هوایی و ترخیص بار ،مقررات گمرکی و گذرنامه میباشد که شامل 8 فصل(CHAPTER ) میباشد:
1- فصل اول درمورد تعاریف واژه ها و كاربردها از نظر فنی و حقوقی میباشد
2- فصل دوم در مورد ورود و خروج هواپیماها( Entry and departure of aircraft ) وهمچنین توقف در یك یا دو فرودگاه بین المللی و پروازهای برنامه ای و غیر برنامه ای میباشد.
3- فصل سوم در رابطه با ورود وخروج مسافران و بارهای همراه(Entry and departure of persons and their baggage) و اسناد مربوط به مسافران و خدمه پروازی و حفاظت از آنها میباشد.
4- در رابطه با بار غیر همراه مسافران و هواپیماهای باری (cargo) ، واردات و صادرات كالا و كانتینرها و پالت و وسایل بار و محدو.دیت ها و مسئولیت های شركتهای هواپیمایی در مورد بار غیر همراه ، حیوانت و گیاهان و اسناد و دستورالعملهای پستی صحبت میشود
5- عبور هواپیماها در قلمرو كشور و ترافیك انتقالی بین كشورها و فرودگاهها و مناطق آزاد بحث میكند. Inadmissible persons and deportees
6- كلیات تسهیلات (International airports — facilities and services for traffic )خدماتی ، بهداشت و ایمنی و پزشكی و قرنطینه در این مبحث بررسی میشود
7- كلیات مقررات فرود در فرودگاههای غیر از فرودگاه بین المللی (Landing elsewhere than at international airports)و توقف های كوتاه مدت بیان شده است
8- سایر تسهیلات مربوط به تجسس و نجات و رسیدگی به افراد سانحه دیده و در معرض خطر و آلودگی محیط زیست و دریایی و عملیات اضطراری مورد بررسی قرار میگیرد:
بعضی از اصطلاحات و تعاریف انکس 9 :
مجوز ورود Admission :
مجوز داده شده به یك فرد برای ورود به یك كشور بوسیله مسئولین امور عمومی آن كشور بر اساس قوانین ملی كشور را گویند.
تجهیزات هواپیما Aircraft equipment :
كالا و وسایل شامل كمكهای اولیه و تجهیزات نجات و تداركات كاركنان موجود ( بدون حمل جداگانه و ذخیره ) برای استفاده درهنگام پرواز در هواپیما را گویند.
شركت هواپیما یی Aircraft operator:
فرد و سازمان یاسرمایه گذار درگیر در امور عملیات هواپیما را گویند.
اسناد شركت هواپیمایی Aircraft operators’ documents :
شامل : بارنامه مسافرت هوایی waybills و ارسال محموله ؛ بلیط مسافران و كارت پرواز boarding pass ؛ اسناد پرداخت بانكی ؛ اسناد اضافه بار حوالجات عوارض متفرقه (M.C.O.) ؛ گزارشات خسارات و صدمات غیر عادی ؛ برچسبهای چمدان و بار؛ جداول ساعات كارtimetables و اسناد وزن و بلانس هواپیما كه مورد استفاده شركت هواپیمایی قرار میگیرد.
نماینده مسئول Authorized agent :
فردی كه نماینده شركت هواپیمایی بوده و از طرف آن شركت مسول شده تا بر اساس بروکراسی اداری آن شركت و مجوزهای لازم برای هواپیما ؛ مسافر ؛بار؛ محموله پستی و چمدان طبق و قوانین ملی و یا قراردادهای شخص ثالث برای حمل بار برای هواپیما فعالیت كند.
بازرس ایمنی هوانوردی Aviation safety inspector :
بر اساس انكس 9 ؛ بازرس ایمنی هوانوردی فرد تعیین شده بر اساس قراردادهای كشوری میباشد كه موظف شده است جنبه های ایمنی عملیات حمل و نقل هوایی را بازرسی نماید.
بازرس ایمنی شامل: عملیات پرواز و سایر ایمنی های مربوط به عملیات حمل و نقل هوایی .
بار و بنه مسافر(چمدان ) Baggage :
دارایی فردی مسافران و گروه پروازی كه داخل هواپیما بر اساس توافق و قرارداد توسط اپراتور و شركت هواپیمایی حمل میشود .
حد امانتداری كالا Border integrity :
اجرا و تضمین كشور بر اساس قوانین خود یا مقررات مربوط به حمل كالا و مسافر
بار Cargo :
هر نوع دارایی غیر از محموله پستی وهمرا مسافر كه در هواپیما حمل میشود.
مجوز كالا Clearance of goods :
اجرائیات و تشریفات گمركی ضروری برای اجازه به كالا جهت استفاده خانگی برای صادرات یا قرار گیری تحت نظارت دستورالعمل گمركی دیگر را گویند.
شروع سفر Commencement of journey :
محلی كه یك مسافر سفرش را آغاز میكند .
تداركات كارمندی Commissary supplies :
اقلام قابل عرضه یا قابل استفاده چندگانه كه توسط شركت هواپیمایی در طول پرواز در رابطه با آذوقه رسانی و كترینگ( catering ) و برای آسایش و خدمات رسانی مسافران بكار میرود.
گروه پروازی Crew member :
فرد تعیین شده توسط شركت هواپیمایی برای انجام وظیفه در هواپیما در طول مدت پرواز.
اظهار كننده Declarant :
هر فردی كه اظهارنامه گمركی كالای بنام او است.
دستور دیپورت و اخراج Deportation order :
دستور كتبی صادر شده توسط مسئولین كشوری برای مسافر در رابطه با اخراج و بازگشت و دستور برای ترك آن كشور.
محكوم به اخراج Deportee :
فردی كه بر اساس قانون از یك كشور اخراج و تبعید میشود و اجازه ورود به آن كشور را ندارد
ناحیه ترانزیت آزاد Direct transit area :
یك ناحیه ویژه ایجاد شده در فرودگاه بین المللی مورد تایید مسئولین امور عمومی و تحت سرپرستی وكنترل آنها كه مسافران ترانزیت عبوری میتوانند بدون ورود به آن كشور در آن محل ، هنگام ترانزیت و عبور حضور داشته باشند.
توافقات ترانزیت آزاد Direct transit arrangements :
توافقات ویژه مورد تایید مسئولین امور عمومی كه بوسیله آن ترافیك پروازی میتواند در طول سفربراساس قراردادهای كشوری تحت كنترل ، بصورت كوتاه توقف داشته باشد.
تخلیه بار و مسافر Disembarkation :
ترك یك هواپیما بعد از نشستن آن( بجز موردی كه گروه پروازی و مسافران بایستی مرحله بعدی همان سفر خود را ادامه دهند.)
گندزدایی Disinsection :
عملیاتی كه در آن حشرات و عوامل بیماریزا از بین می برند و یا میزان آنها در داخل هواپیما و كانتینرها ، تحت كنترل گرفته میشود.
سوار شدن Embarkation :
سوار شدن به هواپیما بمنظور شروع یك پرواز( بجز مسافران یا گروه پروازیی كه سوار هواپیما بعنوان مرحله بعدی پروازشان میشوند.)
كارت الكترونیكی eMRTD :
كارت الكترونیكی ( پاسپورت ویزا كارت) كه دارای یك مدار مجتمع بیواسطه میباشد و ظرفیت استفاده بعنوان كارت شناسایی زیست محیطی biometric نیز داراست بر اساس استانداردهای (Doc 9303 ) داكیومنت 9303 (Machine Readable Travel Documents )ساخته شده است .
عضو گروه پروازی Flight crew member :
اعضای گروه پروازی گواهینامه دار که عهده دار وظایف تخصصی ضروری برای عملیات هواپیما در طول دوره پروازی می باشند
منطقه آزاد Free zone :
قسمتی مرز سرزمینی كشور كه كالا ها تحت شرایط خاصی و تا حدی از مالیات و هزینه گمركی آن كشور آزاد میباشد.
عملیات هوانوردی كشوریGeneral aviation operation :
عملیات هواپیما كه بمنظوری غیر از حمل و نقل تجاری و یا كار هوایی انجام گیرد را میگویند.
تجهیزات زمینیGround equipment :
اقلام ویژه مورد نیاز در تعمیر نگهداری و خدمات یك هواپیما در روی زمین شامل تجهیزات تست و باربری و هندلینگ مسافران را گویند.
لغتنامه عمومی ایكائوICAO Public Key Directory (ICAO PKD) :
اطلاعات كلی برپایه خصوصیات ضمایم ایكائو (CDS) و(MLCSCA) و(lCCSCA) ولیست ابطال اسناد صادر شده توسط شركا همراه با سیستم های پخش و انتشار یكپارچه و ابقاء توسط ایكائو و تسهیل اعتبارسنجی اطلاعات بصورت الكترونیكی eMRTDs .
كنترل مهاجرت Immigration control :
اقدامات مطابق با كنترل ورود به كشورها و ترانزیت از داخل كشورها و خروج از مرزهای هوایی و مسافرتهای هوایی افرادمیباشد.
عوارض ورودیه و مالیاتImport duties and taxes. :
حقوق و عوارض گمركی و سایر حقوق مالیاتی و عوارض جمع آوری شده در رابطه با ورود كالا را گویند.
فرد با سند مخدوشImproperly documented person :
فردی كه مسافرت میكند و یا قصد انجام سفری را دارد: كه
الف ) با اسناد مسافرتی باطل شده و یا ویزای فاقد اعتبار
ب) بااسناد و ویزای جعلی و ساختگی
ج)با ویزا یا اسناد فرد دیگری
د) بدون اسناد مسافرتی یا
ی) بدون ویزا و روادید.
فرد غیرمجازInadmissible person :
فردی كه اجازه ورودش به یك كشور توسط مسئولین رد شده است.
منطقه عفونیInfected area :
به منظور حفظ سلامتی انسانها، منطقه جغرافیایی معین عبور و مرور انسانها و حیوانات با علایم بیماری كه توسط مسئولین بهداشت عمومی گزارش و یا سازمان جهانی بهداشت اعلام شده اند.
نكته : لیست منطقه عفونی بوسیله وزارت بهداشت كه بصورت گزارشات اپیدمیولوژی هفتگی سازمان بهداشت جهانی اعلام میشود.
فرودگاه بین المللی International airport :
فرودگاههای معین شده توسط كشورهای متعاهد كه در قلمرو آن كشور ترافیكهای پروازی ورودی و خروجی بین المللی ؛تحت تشریفات گمركی ؛ مهاجرت ؛بهداشت عمومی ؛ قرنطینه گیاهان و حیوانات و پروسه های مشابه انجام میگیرد.
محموله بارگیری Lading :
محل بار و پست هوایی و چمدان انباری در هواپیما كه با پرواز حمل میشوند.
محموله پستی Mail :
مراسلات ارسالی و سایر اقلام عرضه شده برای تحویل به خدمات پستی برطبق قوانین اتحادیه پست جهانی Universal Postal Union (UPU). را گویند
بارو بنه جامانده Mishandled baggage :
باری كه بصورت غیر عمدی از مسافران وگروه پروازی جدا شده است.
كنترل مواد مخدر Narcotics control :
كنترل جابجایی نامشروع و قاچاق مواد مخدر و مواد روان گردان بصورت هوایی .
تكریم مسافران Passenger amenities :
تسهیلات ارائه شده برای مسافران كه برای پروسه مسافرت ضروری نیست.
افراد ناتوان Person with disabilities :
افرادی كه تحركشان بدلیل كاهش ظرفیتهای فیزیكی (نقص حركتی و حسی ) ونواقص ذهنی وبیماری و دلایل دیگر ناتوانی ؛ كم است و وضعیت ایشان نیاز به توجه بیشتر و وفق دادن نیازهای فرد جهت استفاده از خدمات دردسترس مسافران را میطلبد.
سر خلبان Pilot-in-command :
خلبان مسئول برای عملیات و ایمنی هواپیما در طول زمان پرواز.
مسئولین امور عمومی Public authorities :
كارگزاران یا ادارات یك كشور متعاهد مسئول برای اجرائ قوانین و مقررات خاص كشور در هر جنبه ای ازامور استاندارد و توصییه شده.
منابع :
1- Annex 9 to the Convention on International Civil Aviation (Facilitation )July 2005
مقاله علمی ومطالب مرتبط با امور هوانوردی و مدیریت