آشنای با مدیریت ظرفیت فرودگاهی یا اسلات در فرودگاهها :World Slot Guidelines (WSG)
آشنای با مدیریت ظرفیت فرودگاهی یا اسلات در فرودگاهها :
World Slot Guidelines (WSG)
تهیه وتنظیم : لطیف جمشیدزاده از فرودگاه اردبیل
مقدمه و تعاریف کلی :
اسلات (Slot ) :
مجوزی که در فرودگاههای سطح سه از طرف هماهنگ کننده به شرکتهای هواپیمایی به منظور استفاده گسترده از زیرساختهای ضروری فرودگاه به منظور نشست و برخاست در یک بازه زمانی مشخص داده
می شود.
زیرساختهای فرودگاهی Airport Infrastructure) ) :
یک طیف وسیع از تجهیزات فرودگاهی و بخشهای محیطی و قطعاتی که در عملیات پروازی مورد بهره برداری و استفاده قرار می گیرد.
اعضای مدیریت فرودگاهی (Airport Managing Body) :
افرادی که اداره و مدیریت تجهیزات فرودگاهی را بر عهده دارند.
سطح فرودگاه ( Airport Level):
طبقه بندی فرودگاهها بر اساس سطح تراکم و شلوغی به فرودگاههای سطح( یک، دو، سه)
پارامترهای هماهنگی (Coordination Parameters ) :
محدودیتهای عملیاتی ناشی از عوامل فنی ،عملیاتی و محیطی در یک فرودگاه می باشد
هماهنگ کننده (Coordinator ) :
سازمان و یا شخص حقیقی که مسئول تخصیص اسلات در یک فرودگاه سطح 3 می باشد.
تجزیه و تحلیل تقاضا و ظرفیت ( Demand and Capacity Analysis) :
فرآیند ارزیابی تقاضای شرکتهای هواپیمایی و تعیین حداکثر ظرفیت فرودگاهی با لحاظ محدودیتهای فیزیکی ،عملیاتی و زیست محیطی در یک فرودگاه.
یاتا ( IATA ):
اتحادیه بین المللی حمل و نقل هوایی
مقام پاسخگو (Responsible Authority ) :
واحد دولتی یا حاکمیتی که مسئول نظارت و تنظیمات فرودگاه می باشد.
فرودگاه سطح یک :
ظرفیت فرودگاهی در این فرودگاهها عموما پاسخگوی تقاضای مصرف کنندگان در همه زمانها می باشد.
فرودگاه سطح دو :
در این فرودگاهها پتانسیل ازدحام در بعضی دوره ها در خلال روز،هفته و یا فصل وجود دارد که این موارد از طریق تنظیم و تعدیل برنامه زمانی (فرانما) که مورد توافق شرکتهای هواپیمایی و تسهیل کنندگان است ،میسور می باشد.
فرودگاه سطح سه :
فرودگاههایی که در آنها توسعه دهندگان ظرفیت فرودگاهی ،ظرفیت های کافی را تامین ننموده اند یا جاهایی که دولتها بر فرودگاهها شرایطی را تحمیل نموده اند که تامین و برآورده نمودن تقاضا در آنها را غیر ممکن ساخته اند.
چیستی مفهوم هماهنگی فرودگاهی :
مفهوم هماهنگی فرودگاهی یک وسیله ، به منظور مدیریت ظرفیت فرودگاهی از طریق بهره گیری قواعد موجود در راهنمای جهانی اسلات می باشد که شامل تخصیص ظرفیتهای محدود فرودگاهی به شرکتهای هواپیمایی و دیگر بهره برداران هواپیما است به طوری که از بقا و امکان رشد فرودگاه و عملیات حمل و نقل در آن مطمئن شویم.
"هماهنگی " همچنین یک فرآیند برای حداکثر سازی استفاده کارا از زیر ساختهای فرودگاهی می باشد. باید در نظر داشت که "هماهنگی" یک راه حل برای مشکلات اساسی فرودگاهها در ارتباط با فقدان ظرفیتهای فرودگاهی نیست.در تمامی نمونه ها توصیه می شود که هماهنگی به عنوان یک راه حل ضمنی برای مدیریت زیرساختهای شلوغ (با تقاضای بالا) تا زمانیکه راه حل بلند مدت که همانا توسعه زیر ساختهای فرودگاهی می باشد؛ در نظر گرفته شود.
هدف هماهنگی فرودگاهی:
هدف اولیه هماهنگی فرودگاهی اطمینان از استفاده کارا از زیرساختهای فرودگاهی به منظور حداکثرسازی منافع برای بیشترین تعداد از بهره برداران فرودگاهی است.
شناسایی ذینفعان در هماهنگی فرودگاهی :
ذینفعان در هماهنگی فرودگاهی شامل موارد ذیل می باشد:
- شرکتهای هواپیمایی یا بهره برداران هواپیما که در حال استفاده از فرودگاه هستند و یا قصد استفاده از فرودگاه را دارند.
- مدیران فرودگاه که مسئولیت اداره و مدیریت تسهیلات فرودگاهی را دارند.
- حاکمیت ترافیک کنترل هوایی که مسئول فرودگاهها و فضای مربوطه می باشد.
- واحد هماهنگی و یا تسهیل کننده که مسئول هماهنگی در فرودگاهها می باشد.
- حاکمیت دولتی که مسئول فرودگاه می باشد.
راهنمای جهانی اسلات (World Slot Guidelines(WSG) ) :
بوسیله یاتا تهیه شده و شامل یک مجموعه استاندارد واحد به منظور مدیریت اسلات شرکتهای هواپیمایی فرودگاهی در فرودگاههای هماهنگ شده و فرودگاههای تسهیل شده می باشد.
مصرف کنندگان اصلی در این راهنما عبارتند از: شرکتهای هواپیمایی ،هماهنگ کنندگان فرودگاهی و ارائه دهندگان تسهیلات فرودگاهی.
راهنمای جهانی اسلات از طرف جامعه جهانی حمل و نقل هوایی به عنوان یک روش شناسی استاندارد برای تخصیص اسلاتها در فرودگاههای سطح 2و مدیریت عملیات برنامه ریزی شده در فرودگاههای سطح 3 شناسایی گردیده است. جایی که کشورها یا دولتها قصد توسعه و بکاربری قواعد و دستورالعمل های خودشان رادارند ،می بایست این اصول راهنما را مطابقت دهند.یاتا تشویق کننده استفاده از این راهنما براساس این قوانین می باشد.
راهنمای جهانی اسلات ارائه دهنده یک روش منسجم،شفاف و عادلانه برای تخصیص و مدیریت ظرفیتهای فرودگاهی است.حمل و نقل هوایی دارای یک طبیعت جهانی است و نیازمند استانداردهای همنوا برای تخصیص اسلات در هر دو فرودگاه مبدا و مقصد هر مسیر به منظور حداکثر سازی استفاده کارآمد از منابع می باشد.
کنفرانس اسلات (IATA ):
کنفرانس اسلات یاتا یک محل اجتماع برای هماهنگی عملیات برنامه ریزی شده در فرودگاههای سطح 2 و3 می باشد که دوبار در سال برای فصول تابستان و زمستان تشکیل می گردد.کنفرانس برگزار شده در ماه جون (JUN) برای برنامه ریزی فصل زمستان و کنفرانس برگزار شده در نوامبر(NOVEMBER) برای برنامه ریزی فصل تابستان می باشد.
نمایندگان شرکت کننده می بایست نمایندگان معتبر شرکتهای هواپیمایی و یا سازمانهای هماهنگ کننده باشند.این کنفرانس یک ضرورت برای کمک به اطمینان از موفقیت عملیات تجاری یک شرکت هواپیمایی و مدیریت موفق ظرفیتهای فرودگاهی از طریق هماهنگ کنندگان و تسهیل کنندگان می باشد.
یاتا یک لیستی از شرکتهای شرکت کننده و همچنین روسای هیات نمایندگی را با مشخصات کامل تهیه و در اختیار شرکت کنندگان می گذاردو این افراد اختیار لازم جهت انتقال ،تهاتر ،انصراف و درخواست اسلات جدید را خواهند داشت.
ضمنا یاتا اقدام به آموزش در مورد فرآیندهای اسلات می نمایدکه شامل جلسات معرفی برای تازه واردها و جلسات پیشرفته برای آموزش شرکتهای هواپیمایی ،هماهنگ کننده ها و تسهیل کنندگان می باشد.
نقش شرکتهای هواپیمایی :
شرکتهای هواپیمایی در این فرودگاهها عموما برنامه های عملیاتیشان را در اختیار واحدهای هندلینگ،مدیریت فرودگاهها و یا واحد جمع آوری اطلاعات (اگر تعریف شده باشد) قرار می دهند و عملیات در این فرودگاهها هیچ ارتباطی به کنفراس اسلات نخواهد داشت.
نقش فرودگاهها :
مدیریت فرودگاهها می بایست میزان تقاضا برای زیرساختهای فرودگاهی را مورد نظارت دائمی قرار دهد و همچنین ایجاد ظرفیتهای جدید فرودگاهی را برای برآوردن تقاضا انجام دهد. ضمنا مدیریت فرودگاهها مسئولیت همکاری و تعامل با واحدهای هندلینگ و دیگر واحدها را با هدف جلوگیری از ایجاد محدودیت که تاثیر نامطلوبی بر عملیات شرکتهای هواپیمایی می گذارد را اعمال می نماید.
نقش واحدهای هندلینگ :
مسئولیت شرکتها و واحدهای هندلینگ ایجاد هماهنگی لازم با مدیریت فرودگاه به منظور پرداختن به عملیات برنامه ریزی شده می باشد.ضمنا ایشان تمام تلاش خودشان را جهت عدم ایجاد محدودیت برای عملیات پروازی به علت برنامه ریزی ضعیفشان و یا ناکافی بودن امکانات را معمول می نمایند.
نقش هماهنگ کنندگان یا تسهیل گر:
هماهنگ کننده باید اسلات را در روشی شفاف و غیر تبعیض آمیز بر پایه پارامترهای هماهنگی قابل کاربرد ،با اولویت معیارهای موجود در راهنمای جهانی اسلات و هر راهنما و قوانین محلی اختصاص دهد.
هماهنگ کننده می بایست پارامترهای هماهنگی قابل کاربرد ،قوانین محلی و دیگر معیارهای مورد استفاده در تخصیص اسلات را حداقل 7 روز قبل از مهلت اولیه ثبت نام برای کنفرانس اسلات را در صورت امکان در اختیار طرفهای ذینفع قرار دهد.
از طریق فرمتهای مورد اشاره در SSIM ،اسلاتهای موجود ،اسلاتهای تخصیص داده شده و دلایل عدم تخصیص های درخواستی را در اختیار شرکتهای هواپیمایی بگذارد.
هماهنگ کننده در تمامی کنفرانس های اسلات شرکت نماید.
تسهیل کنندگان می بایست مستقل بوده و اعمال آنها خنثی ،شفاف و کاملا غیر تبعیض آمیز باشد
مانیتورینگ دائمی لغو و عدم استفاده از اسلاتها برای شناسایی عملکرد مبتنی بر قواعد شرکتهای هواپیمایی. صورت پذیرد.
مانیتورینگ اسلاتهای برنامه ریزی شده و اسلاتهای استفاده شده برای شناسایی موارد نقض عامدانه اسلاتها و شروع مذاکره با شرکتهای هواپیمایی صورت پذیرد.
ارائه راه کارها به شرکتهای هواپیمایی به منظور بهبود ظرفیت فرودگاهی یا انعطاف تخصیص اسلات فرودگاهی باهدف بازگشت فرودگاه به سطح 2 یا 3
رفع مشکلات حادث شده از نیازهای متناقض بهره برداران فرودگاهی به شیوه ای که منجر به جلوگیری از نیاز به توسعه های اضافی زیر ساختهای فرودگاهی گردد.
نقش کمیته هماهنگی :
کمیته فرودگاهی با هدف ارائه توصیه به هماهنگ کننده ها در موارد مرتبط با ظرفیت،تخصیص اسلاتها و مانیتورینگ استفاده از اسلاتها در فرودگاه می باشد.
عضویت در کمیته هماهنگی برای کلیه شرکتهای هواپیمایی که به صورت منظم از فرودگاه استفاده می کنند،مدیریت فرودگاهی، مقامات ذیصلاح مراقبت پروازو نمایندگان هواپیمایی عمومی باز می باشد. شرکت هماهنگ کننده در کلیه جلسات کمیته هماهنگی به صورت تماشاچی امکانپذیر است.
کمیته هماهنگی باید از پخش دستور جلسه و محتوی جلسات قبل از برگزاری جلسه اطمینان حاصل نماید ضمنا صورتجلسه بلافاصله بعد از جلسه تنظیم و برای اعضا ارسال گردد
ایده آل خواهد بود که جلسات کمیته هماهنگی به زبان انگلیسی هدایت و برگزار گردد.
کمیته هماهنگی می بایست نقش میانجیگری را در مواردیکه شکایت در مورد نحوه اختصاص اسلات و یا موارد مرتبط با نحوه استفاده از اسلات وجود دارد و امکان حل و فصل آن بین شرکت هواپیمایی و هماهنگ کننده در یک روش دوجانبه وجود نداشته باشد،بازی کند.
مدیریت عرضه و تقاضا:
مدیریت فرودگاهی می بایست به صورت منظم تجزیه و تحلیل عرضه و تقاضا را با استفاده از روشهای معمول شناسایی شده هدایت نماید.
این تجزیه و تحلیلها می بایست به صورت هدفمند توانایی فرودگاهها را در تامین تقاضا در سطوح مطلوب از سرویس مانند زمان صف ها ،سطوح تراکم یا تاخیر مورد ملاحظه قراردهد.
هدف این تجزیه و تحلیل بهبود توانایی فرودگاه برای تامین تقاضا و جلوگیری فرودگاه تغییرو کاهش سطح فرودگاه است.
آگاه سازی و ابلاغ :
هنگامی که تصمیمی مبتنی بر تغییر سطح فرودگاه اتخاذ می گردد ،مقامات ذیصلاح باید اطمینان پیدا نمایند که کلیه طرفین ذینفع از این تصمیم آگاه گردیده اند .در هر موردی ابلاغ تغییر سطح فرودگاه نباید به بعد از یک سپتامبر برای فصل تابستان یا یک آوریل برای فصل زمستان بیافتد.
یاتا نیز می بایست از هر گونه تغییر سطح آگاه شود و در مستندات خودش بیاورد.
اصول کلیدی تسهیل زمانبندی شده:
تسهیل کنندگان می بایست مستقل بوده و اعمال آنها خنثی ،شفاف و کاملا غیر تبعیض آمیز باشد.
شرکتهای هواپیمایی یا بهره برداران هواپیماها می بایست تسهیل کنندگان فرودگاهی را از کلیه عملیات برنامه ریزی شده شان قبل از شروع عملیات و هرگونه تغییر در آنها ،آگاه سازند.موارد خاص پروازی (برای مثال ،پروازهای بشر دوستانه بین کشوری و در بعضی از موارد هوانوردی عمومی و هوانوردی کسب و کار) ممکن است بر اساس رویه ها و دستورالعمل های محلی معاف گردند.
شرکتهای هواپیمایی و بهره برداران هواپیما نمی بایست عامدا" در زمانهایی که تفاوت زیادی با زمان توافق شده دارد عملیات نمایند ضمنا این شرکتها نمی توانند عامدا" در شیوه هایی بغیر از شیوه های توافق شده با تسهیل کننده فرودگاهی عملیات نمایند.
زمان برنامه ریزی شده بر اساس زمان OFF BLOCK - و BLOCK –ON می باشد اما زمان واقعی رسیدن و خروج از یک فرودگاه می تواند به دلایل عملیاتی تغییر نماید.
تمام فعالیتهای در برگیرنده عملیات تسهیلی به زمان (UTC) است مگر اینکه خلاف آن مورد موافقت قرار گیرد.
هر تنظیم برنامه ریزی شده ای می بایست بر اساس یک توافق دوجانبه بین تسهیل کننده و شرکت هواپیمایی بر اساس دیالوگ و بحث آزاد باشد.
تسهیل کننده می بایست فعالیت شرکتهای هواپیمایی و دیگر بهره برداران هواپیما را به منظور شناسایی عملیات پروازی که عامدا در زمانی غیر زمان توافق شده و یا در شیوه ای غیر از شیوه موافقت شده ،صورت می پذیرد را مانیتور نماید.
اسلاتها فقط برای شرکتهای هواپیمایی و بهره برداران هواپیماها تخصیص داده می شوند.
هماهنگ کنندگان در فرودگاههای سطح سه می بایست بر اساس اولویتهای ذیل نسبت به تخصیص اسلات اقدام نمایند:
- سرویس های زمانبندی شده
- سرویس های موردی دیگر
- انواع عملیات
برنامه زمانبندی ای که دارای دوره زمانی بزرگتری در فصل باشد دارای حق تقدم است.
تعادل انواع سرویسها( برنامه ریزی ،چارتر و یا بار) و بازار(داخلی ،خارجی و منطقه ای) و توسعه شبکه پروازی می بایست مورد لحاظ قرار گیرد.
هماهنگ کننده بایستی از برآورده شدن نیازهای حمل و نقل عمومی اطمینان حاصل نماید
انعطاف پذیری در تخصیص اسلات:
برای استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود فرودگاهی ،هماهنگ کنندگان می بایست طبق شرایط زیر منعطف باشند:
- فاکتورهای عملیاتی:شرکتهای هواپیمایی معمولا قادر به انجام عملیات پروازیشان در اسلاتهای تخصیص داده شده به دلایلی مانند آب و هوا،باد،مشکلات کنترل ترافیک هوایی و فنی نمی باشند
- تغییرات فصلی
- استفاده از روشنایی روز
شرکتهای هواپیمایی در نحوه ایجاد ارتباط با هماهنگ کننده ها و تسهیل کننده ها می بایست از پروتکل های مستند SSIM استفاده نمایند.
هماهنگ کنندگان و تسهیل کنندگان می بایست یه لیست از انتظارات و در خواستهای ویژه شرکتهای هواپیمایی را تهیه و یه طور منظم مورد بازبینی قرار دهند و تمام سعیشان را می بایست در برآوردن انتظارات ایشان بر اساس حق تقدم های یادآوری شده لحاظ نمایند.
منبع :
برگرفته از جزوه آموزشی راهنمای جهانی اسلات World Slot Guidelines(WSG اتحادیه شرکت های هواپیمایی بین المللی IATA
مقاله علمی ومطالب مرتبط با امور هوانوردی و مدیریت