آشنای با تعاریف هوانوردی موجود در انکس 14 :

تهیه و تنظیم :لطیف جمشیدزاده از فرودگاه اردبیل

بطور کلی انکس 14 هوانوردی ایکائو در رابطه با فرودگاهها میباشد که بخش اول انکس در رابطه با طراحی عملیات فرودگاهی و بخش دوم در رابطه با عملیات هلیکوپترها میباشد.

ICAO Annex 14 -To the Convention on International Civil Aviation

انكس 14 در مورد فرودگاهها و تأسیسات و تجهیزات و ساختمان های آن به اضافه باندها تاكسی روها و پاركینگ ها و علائم وچراغهای وابسته به آنها صحبت می كند

این انكس كه اداره ساختمان واداره فنی و تجهیزات فرودگاهی و اداره کل مراقبت مورد استفــاده قرار میگیرد

بخش اول : (تعاریف) ، واژه های مربوطه از نظر فنی و حقوقی تعریف می گرددبخش دوم: (اطلاعات فرودگاهی)، نقطه مرجع فرودگاه و ارتفاع فرودگاه از سطح دریا، ابعاد فرودگاه، استحكام سطوح پروازی، وسائل كمك ناوبری، تجهیزات ایمنی زمینی و متوسط درجه حرارت فرودگاه را مورد بحث قرار می دهد.

بخش سوم : در مــورد باندها و مقررات حاكم بر ساخت آنها، طول و عرض باند، .... و فاصله باندها و استقامت حاشیه باندها صحبت می كنــد. استقامـــت منطقه پاركینــگ و تعیین منطقه خاص جهت استقرار هواپیمای ربوده شده و یا حامل كالاهای خطرناك را معرفی می نماید.

بخش چهارم: درباره موانع اطراف فرودگاه و منطقه تقرب و اوجگیری پرواز می باشد و میزان احداث ساختمانهای اطراف سطوح پروازی را تعیین می نماید

بخش پنجم : در مورد علائم بصری روی باند، تاكسی روها و پاركینگ و انواع چراغهای باند و تاكسی روها و پاركینگ و چراغهای خطر و بیكن مورد بحث قرار می گیرد.

بخش ششم : علامت گذاری و چراغ گذاری موانع اطراف فرودگاه مطرح می گردند. بخش هفتم: نحوه بستن باند یا تاكسی روها و مناطقی كه غیرقابل استفاده هستند مطرح می گردد

بخش هشتم : برق اضطراری، حصاركشی اطراف فرودگاه ها و عملیات وسایط نقلیه در فرودگاه مورد توجه قرار می گیرد.

قسمت دوم انكس ١۴ مربوط به مقررات اجرایی هلیكوپترها می باشد. این قسمت درخصوص طبقه بندی هلیكوپترها، خصوصیات آنها، منطقه تقرب اوجگیری اولیه، محل تماس، تاكسی روها، پاركینگ ، موانع اطراف فرودگاه برای پرواز هلیكوپتر و حدود آن موانع میباشد. علائم مختلف تقرب پرواز و انواع چراغهای مورد استفاده در فرودگاهها ، وسایل بصری از جمله نشاندهنده سمت و سرعت باد و چگونگی اطفاء حریق و نجات هلیكوپتر نیز مطرح می شود.

The meanings of specialised technical terms used in Annex 14.

تعاریف اصطلاحات انکس 14 :

Aerodrome

فرودگاه : منطقه ای بر روی زمین یا آب ( شامل کلیه ساختمانها ، تاسیسات و تجهیزات) است که از کل یا بخشی از آنها برای ورود ، خروج ،و جابجایی زمینی انواع هواپیما( نشست، برخاست وحرکت هواپیما) و تسهیلات بار و مسافر مشخص استفاده میگردد.

Aerodrome beacon

فانوس هوایی : چراغ هوانوردی مورد استفاده برای نشان دادن موقعیت فرودگاه از هوا میباشد و بصورت سبز و سفید است که در بالاترین مکان در فرودگاه نصب میشود.

Aerodrome elevation

ارتفاع بلندترین نقطه در فرودگاه.

Aerodrome Identification Sign

علامت مشخصه فرودگاه- یک علامت در فرودگاه برای معرفی فرودگاه از هوا

این علایم معمولا به صورت سه حرفی توسط دستگاه های ناوبری پخش میشود.

Aerodrome reference point

موقعیت جغرافیایی تعریف شده در فرودگاه- یک نقطه مرجع با طول و عرض جغرافیایی مشخص در فرودگاه که در نشریات هوانوردی درج میشود.

Aerodrome Traffic density

تراکم ترافیک فرودگاهی - متوسط میانگین شلوغ ترین ساعت پروازی در طول سال

A: Light

متوسط میانگین شلوغ ترین ساعت پروازی در طول سال کمتر از 15 پرواز برای یک باند یا بصورت معمولی کمتر از 20 حرکت

B: medium

متوسط میانگین شلوغ ترین ساعت پروازی در طول سال بین 16 تا 25 پرواز برای یک باند یا بصورت معمولی کمتر از 20 حرکت

C: Heavy

متوسط میانگین شلوغ ترین ساعت پروازی در طول سال بیشتر از 26 پرواز برای یک باند یا بصورت معمولی بیشتر از 35 حرکت

Aeronautical Ground light

هرنوع چراغی در هوانوردی غیر از چراغ هواپیما.

Aircraft Classification Number

یک عدد موثر برای هواپیماروی سطوح پروازی برای طبقه بندی فرعی استاندارد .

Aircraft stand

یک محل تعریف شده روی پارکینگ بمنظور استفاده پارک هواپیما

Runway

باند فرودگاه - منطقه ای مستطیل شکل در فرودگاه که برای نشست و برخاست هواپیما تعیین شده است.

Threshold

آستانه باند - قسمت شروع باند که قابل استفاده برای نشستن برای هواپیما می باشد.

Apron

اپرون (پارکینگ وسایل پرنده): بخشی از فرودگاه زمینی که بمنظور عملیات سوار و پیاده کردن مسافران، بارگیری و تخلیه بار و محموله های پستی، سوختگیری، توقف و تعمیر و نگهداری هواپیما بر اساس مقررات در آن انجام می گیرد.

Apron management service

مدیریت خدمات پارکینگ - خدمات قابل ارائه برای منظم و قاعده مند کردن فعالیتهای حرکت هواپیما و وسایل نقلیه در اپرن فرودگاه.

Clearway

مکان مستطیل شکل مشخص بر روی زمین یا آب که تحت نظارت و کنترل مقامات فرودگاهی جدا شده و اماده شده که در آن بخشی از تقرب اولیه هنگام تیک اف برای رسیدن به ارتفاع مشخص استفاده میشود و نباید مانعی در این قسمت وجود داشته باشد.

Declared Distances (TORA, TODA, ASDA, LDA)

باند فرودگاه بعنوان TORA (طول باند در دسترس ومناسب برای حرکت زمینی هواپیما هنگام تیک اف) میباشد.

مجموع TORA و STWY بعنوان ASDA میباشد.

اگر پرواز نتوانست بلند شود از استاپ وی STWY برای کنترل هواپیما استفاده میکند.

مجموع TORA وclearway شامل TODA میشود.

De-icing/Anti icing facility

تسهیلات مورد نیاز برای زودن یخ هواپیما(De-icing) یا جلوگیری از یخ زدن (/anti-icing ) هواپیما انجام میشود

De-icing/Anti icing Pad

محلی شامل نزدیکترین محل به محل پارک هواپیما برای دریافت تسهیلات ضدیخ و یخ زدایی هواپیماو خارج منطقه مانور استفاده میشود.

Dependent parallel approaches

تقرب همزمان برای باند مجهز موازی یا نزدیک به موازی که بدلیل جدایی حداقل راداری بین هواپیما و باند مجاور توصیه می شود.

Displaced threshold

خط استانه باند که در محل اصلی باند قرار ندارد

Frangible Objects

اجسام با حجم کوچک به نوعی طراحی شدند تا در صورت برخورد هواپیمابه آنها بشکند و کمترین آسیب رابه بدنه هواپیما واردکنند

Independent parallel departure

تقرب همزمان برای باند مجهز موازی یا نزدیک به موازی که بدلیل جدایی حداقل راداری بین هواپیما و باند مجاور توصیه نمیشود.

Instrument Runway

باندی که تجهیزات ناوبری برای تقرب را داشته باشد. و به چهار دسته تقسیم بندی میشود:

a) Non-precision approach runway

باند مجهزی که دارای سیستمهای تقرب بصری و غیربصری باشد

b) Precision approach runway, category I

باند مجهزی که دارای سیستمهای کمک ناوبری بصری و ILS و MLS میباشد.ارتفاع تصمیم گیری کمتر از 60 متر و دید افقی 800 متر RVR کمتر از 550 متر

c) Precision approach runway, category II

باند مجهزی که دارای سیستمهای کمک ناوبری بصری و ILS و MLS میباشد.ارتفاع تصمیم گیری کمتر از 60 متر و دید افقی 30 متر RVR کمتر از 300 متر

d) Precision approach runway, category III

باند مجهزی که دارای سیستمهای کمک ناوبری بصری و ILS و MLS میباشد که به سه بخش تقسیم بندی میشود :

A ارتفاع تصمیم گیری کمتر از 30 متر و دید RVR کمتر 175 متر

B ارتفاع تصمیم گیری کمتر از 60 متر و دید RVR کمتر 50 متر

C بدون ارتفاع تصمیم گیری وبدون نیاز به دید RVR

Landing area

قسمتی از منطقه مانور فرودگاه ( Manoeuvring area) میباشد که برای نشست و برخاست هواپیما استفاده میشود

راهنماهاي بصري سطوح پروازي :

راهنماهاي وسایل کمک ناوبری بصري (Visual Aids ) به منظور هدايت اشخاصي كه در اپرون فعاليت مي كنند نصب گرديده است . و به شكل 1- چراغها Lighting 2- علائم Signing 3- خط كشي Marking وجود دارند.

Marker

اشیایی است که بالای سطح زمین به منظور نشان دادن یک مانع یا یک محدودیت مورد استفاده قرار می گیرد

Marking

علایمی است که بر روی سطح محوطه جابجایی هواپیما( باندو پارکینگ ) به منظور ارائه اطلاعات هوانوردی کشیده می شود.

Movement Area

بخشی از فرودگاه که هواپیما برای نشست و برخاست و تاکسی کردن استفاده میکند

Manoeuvring Area

بخشی از فرودگاه بجز پارکینگ که صرفا برای عملیات نشست و برخاست و تاکسی کردن استفاده میشود

Non-instrument runway

باند فرودگاهی که عملیات تقرب در آن صرفا به صورت بصری انجام میشود.

Obstacle

موانع (Obstacles) : کلیه اشیا متحرک و ثابت (دائمی یا موقف) و یا بخشی از آنها، که در محوطه ای قرار گرفته اند که برای جابجایی هواپیما در نظر گرفته شده است یا بالاتر از سطحی قرار دارند که برای محافظت از پرواز تعیین شده است و یا خارج از سطوح تعیین شده است که برای ناوبری هوایی مخاطره آمیز باشد.

Road

راه دسترسی مسیری بر روی سطح فرودگاه که جهت استفاده اختصاصی وسایل نقلیه استفاده میشود.

Road holding position

محلی از جاده دسترسی که وسایل نقلیه هنگام عبور ازآن الزاما باید توقف کامل داشته باشد( برای عبور از کنترلر مراقبت پرواز مجوز بگیرد)

Runway

منطقه ای مستطیل شکل در فرودگاه که برای عملیات نشست و برخاست هواپیما استفاده میشود.

Runway Holding position

موقعیت تعیین شده برای محافظت از باند، و محدویت وسایل نقلیه یا محدوده ILS و MLS که بایستی تاکسی کردن هواپیما و وسایل نقلیه در ان متوقف شود مگر اینکه توسط پرسنل مراقبت پرواز مجاز شود.

هنگامي كه به باند نزديك مي شويد دوخط ممتد زرد رنگ مي بينيد كه در كنار آن دو خط متقاطع زرد رنگ قرار گرفته است. قبل از رسيدن به اين خطوط زرد رنگ بايد توقف كرده و تا زماني كه مراقبت پرواز ( ATC ) مجوز صادر ننموده از اين خطوط عبور نكنيد.

Runway turn pad

محل مشخص در مجاورت باند فرودگاه زمینی برای چرخش کامل 180 درجه ای هواپیمادر روی باند.

Runway Visual Rang (RVR)

فاصله ای که خلبان از داخل کابین هواپیمااز روی خط مرکزی باندامکان دیدن خط کشی یا چراغهای روشنایی باند را داشته و خط مرکزی باند را تشخیص میدهد.( دیدی که خلبان هنگامی که در راستای سنتر لاین باند قرار دارد میبیند )

Shoulder

شانه باند- ناحیه مجاور باندبرای انتقال بین باند و سطوح اطراف

Sign

تابلوهای فرودگاهی

1- Fixed signs تابلوهای دارای پیام ثابت که تنها یک پیام را نشان میدهد

2- Variable signs تابلوهای دارای پیام متحرک که قابلیت نشان دادن چند پیام را داشته باشد.

Stop way

محوطه مسطیل شکل در انتهایTORA که هواپیما جهت توقف کامل در عملیات تیک اف ناموفق از آن استفاده میکند.

Take-off Runway

باند فرودگاهی که صرفا جهت عملیات تیک اف استفاده میشود گفته میشود.

Taxiway

مسیری مشخص بر روی سطح فرودگاه برای تاکسی کردن هواپیما و فراهم کننده ارتباط بین قسمتهای مختلف فرودگاه میباشد و شامل موارد زیر میباشد:

1- Aircraft Stand taxy lane

بخشی از تاکسی وی جهت دسترسی هواپیما به محل توقف .

2- Apron Taxiway

بخشی از تاکسی وی که بر روی محوطه اپرن کشیده شده و جهت خزش هواپیما در طول اپرن فراهم شده است.

3- Rapid Taxiway

یک تاکسی وی متصل به باند فرودگاه با زاویه باز که امکان خروج هواپیما باسرعت بالاتر را جهت تخلیه سریع ترباند فراهم میکند.

Threshold

قسمت شروع باند که قابل نشستن برای هواپیما می باشد یا اولین خطی بر روی باند که برای تیک اف استفاده میشود

Touch down zone

قسمتی از باند بعد از خط استانه ( ترشولد) که جهت برقراری اولین تماس هواپیما با سطح باند فراهم شده است

Aerodrome reference point

کد مرجع فرودگاهی بر اساس موارد زیر تقسیم بندی میشود:

کد طول باند مورد نیاز هواپیما طول بال فاصله چرخ

A تا 800 متر 15 متر 4.5

B بین 800 تا 1200 15 تا 24 متر 4.5 تا 6 متر

C 1200 تا 1800 متر 24 تا 36 متر 6 تا 9 متر

D 1800 متر بیشتر 36 تا52 متر 9 تا 14 متر

E 52 تا 65متر 9 تا 14 متر

F 65 تا 80 متر 14 تا 16 متر

AERODROME DATA

اطلاعات فرودگاهی درج شده نشریه هوانوردی بر اساس انکس 14 :( Aeronautical data اطلاعات هوانوردی )

  1. Aerodrome reference point نقطه مرجع فرودگاهی
  2. Aerodrome and runway elevations ارتفاع فرودگاه و باند فرودگاه
  3. Aerodrome reference temperature دمای مرجع
  4. Aerodrome dimensions and related information
  5. Strength of pavements مقاومت مصالح
  6. Pre-flight altimeter check location ارتفاع سنجی هواپیما بر روی باند
  7. Declared distances مسافت های اعلامی باند
  8. Condition of the movement area and related facilities شرایط منطقه جابجایی و تجهیزات ان
  9. Rescue and fire fighting تجهیزات آتش نشانی

تهیه و تنظیم: لطیف جمشیدزاده از فرودگاه اردبیل