دستورالعمل رفع اشیاء خارجی در فرودگاه FOD Program

تهیه و تنظیم لطیف جمشیدزاده فرودگاه اردبیل

اجسام و زباله های به جا مانده از خدمات هندلینگ، عملیات های تعمیر و نگهداری، پروژه های عمرانی و تعمیراتی در فرودگاه همواره به عنوان خطری برای ایمنی پروازها شناخته می شوند. وجود اشیاء و زباله ها به ویژه در باندها، تاکسیوی ها و اپرون ( پارکینگ پروازی ) به دلیل امکان مکش توسط موتور هواپیماها و یا ایجاد آسیب به چرخ ها و بدنه هواپیماها ، خسارات جبران ناپذیر جانی و مالی را به هواپیماها و شرکت های هواپیمایی وارد می کند. به همین دلیل برنامه ریزی جهت کاهش و حذف اشیاء خارجی از سطوح پروازی به عنوان یک اصل مهم همواره در دستور کار فرودگاه ها قرار دارد .

هر گونه شیء یا موجود زنده در سطوح پروازی که قابلیت بروز صدمات و خسارات مالی وجانی به اشخاص ویا هواپیما را داشته باشد را FOD گویند.

مانند :

1 قطعات آسفالت و بتن شکسته یا کنده شده در سطوح پروازی

2 پس مانده ها ی ناشی از عملیات عمرانی

3 قطعات کنده شده از هواپیما ، تایر

4 کاغذ ،پلاستیک ،چوب وفلز

5 قطعات کنده شده از چمدانها وساک های مسافران

6 قطعات کنده شده از ماشین الات

7 اشیای به جا مانده از کارکنان یا مسافران

8 لاشه حیوانات و پرندگان

9 شن ، سنگریزه و سنگ دانه ها

10 بوته ها و علف ها

11 ریزش روغن و سوخت

عدم ایجاد و جمع آوری اشیاء خارجی، بر عهده کلیه پرسنل شاغل در ایرساید اعم از کارکنان فرودگاه ، ارگان های نظامی ، انتظامی و امنیتی ، شرکت های هواپیمایی و خدمات هندلینگ و پیمانکاران می باشد

فرودگاه بایستی علاوه برفراهم نمودن امکانات لازم جهت جمع آوری اشیاء خارجی کارکنان شاغل در ایرساید را از خطرات احتمالی اشیاء و زباله ها (FOD) آگاه و مطلع نماید.

اشیاء خارجی ناشی از خدمات هندلینگ و تعمیر و نگهداری هواپیما:

به منظور کنترل اشیاء خارجی ناشی از خدمات هندلینگ و تعمیر و نگهداری هواپیما اقدامات ذیل بایستی انجام گیرد :

1 الزام شرکت های هندلینگ به نصب BOX FOD بر روی کلیه تجهیزات زمینی به نحوی که امکان جمع آوری FOD امکانپذیر سازد.

2 الزام شرکت های هندلینگ به حمل بار، با استفاده از گاری های مجهز به توری و پوشش مناسب جهت جلوگیری از افتادن بار بر روی زمین.

3 الزام شرکت های هندلینگ به انتقال زباله های کابین هواپیمایی در کیسه های زباله و عدم رهاسازی آن کنار استند های روی پارگینگ هواپیما و حمل آن در خودروهای روباز به منظور جلوگیری از پراکنده شدن آن و همچنین جذب پرندگان در فرودگاه

4 الزام شرکت های هواپیمایی به پاکسازی کامل اطراف هواپیمای تحت تعمیر و اطمینان از عدم وجود هر گونه زباله ، روغن ، ابزارالات در اطراف و یا روی بدنه هواپیما

5 الزام شرکت های هواپیمایی به بازدید از استند هواپیماها قبل از پارک و اطمینان از عدم وجود هر گونه FOD

6 نصب سطل های FOD مناسب و با رویت بال در کنار اپرون به منظور جمع آوری FOD های سطح اپرون

اشیاء خارجی ناشی از فعالیت های عمرانی و تعمیراتی فرودگاه :

قبل از شروع هر پروژه بهسازی و تعمیراتی اطلاع رسانی و آگاهی و الزم در خصوص خطرات اشیاء خارجی ناشی از پسماندهای ساختمانی و ... به پیمانکار ابلاغ گردد و اقدامات زیرصورت پذیرد :

1 الزام کلیه پرسنل شرکت پیمانکار جهت حضور در دوره آموزشی عمومی ایر ساید

2 تعیین مسیر حرکت خودروها و تجهیزات ساختمانی به نحوی که کمترین تداخل با سطوح پروازی داشته باشد .

3 الزام پیمانکاران به محصور کردن محل و جمع آوری زباله های ساختمانی در محل اجرای پروژه

4 تعیین و اعلام محل انباشت پسماندهای ساختمانی و آگاهی نسبت به خطرات احتمالی ناشی از وجود این پسماند ها

5 الزام پیمانکاران به رفع اشیاء خارجی و حصول اطمینان از به جای نگذاشتن ابزار مورد استفاده اعم از بیل و کلنگ ،چکش، دیلم و... در پا یان هر نوبت کاری

6 الزام پیمانکاران به حصول اطمینان از پاک بودن لاستیک ها ی خودروها ی حمل نخاله ها ی ساختمانی ومصالح ساختمانی خود از شن و ماسه وسنگ ریزه قبل از ورود به ایرساید

7 الزام پیمانکاران به حمل مصالح ساختمانی و پسماند ها با استفاده از ماشین الات مجهز به توری در صورت نیازوپوشش مناسب جهت جلوگیری از ایجاد اشیاء خارجی

اشیاء خارجی ناشی از خرابی روکش سطوح پروازی و تجهیزات کمک ناوبری بصری :

1 الزام کارکنان به رفع اشیاء خارجی و حصول اطمینان از به جای نگذاشتن ابزار مورد استفاده پس از انجام تعمیرات تجهیزات کمک ناوبری بصری و اعلام به برج مراقبت پرواز

2 شناسایی مناطق با پتانسیل ایجاد شی خارجی ترک ها ، شکستگی ، دال های بتنی و شن زدگی سطوح آسفالت و.. و افزایش بازدید از این مناطق

3 الزام خودرو به حصول اطمینان از پاک بودن لاستیک های خودرو از شن و ماسه وسنگ ریزه قبل از ورود به ایرساید

اشیاء خارجی ناشی از باد و جابجا یی اشیاء :

1- برنامه منظم جهت جمع آوری اشیاءخارجی موجود در ایرساید بخصوص در مناطق با پتانسیل ایجاد شی خارجی

2- بازدید از سطوح پروازی پس از وقوع توفان و باد شدید به ویژه در حاشیه فنس و کنار دیوار

3- برنامه منظم جهت علف زدایی و انتقال ایمن به محل دپوی اشیاءخارجی

نحوه شناسایی و گزارش وجود اشیای خارجی :

فرودگاه برای حصول اطمینان از عدم وجود اشیای خارجی اقدامات ذیل را انجام می دهد :

1 آگاهی و اطلاع پرسنل شاغل در ایرساید از خطرات وجود اشیاء خارجی و آموزش نحوه گزارش دهی سطوح پروازی فرودگاه طبق دستورالعمل ، به صورت روزانه حداقل دو بار ، پس از هر وضعیت اضطراری ، پس از انجام تمرین طرح اضطراری ، شرایط جوی ناپایدار( سیل ، زلزله ، طوفان و.. ) ، انجام عملیات ساختمانی و تعمیراتی و ریزش سوخت مورد بازدید قرار می گیرد

2 محل پارک هواپیما قبل از ورود و بعد از خروج توسط شرکت هواپیمایی مورد بازدید قرار می گیرد

3 برنامه منظم جهت جمع آوری اشیاء خارجی موجود ، ماشین جاروب ، توسط کارگر در ایرساید بخصوص در مناطق با پتانسیل ایجاد شی خارجی

4 استقرار سطل های زباله در بخش های مختلف فرودگاه

5 انجام پاکسازی عمومی( DAY FOD ) با حضور پرسنل شرکت های هواپیمایی و خدمات زمینی و سایر ارگانها حداقل دو بار در سال

نحوه گزارش :

گزارشات وجود اشیای خارجی به روش های زیر انجام می پذیرد.

1- گزارش خلبان

2- گزارش کنترلر برج

3- گزارشات بازدید از سطوح پروازی توسط تیم بازدید باند

4- گزارش سا یر کارکنان فرودگاه و شرکتها ی هواپیمایی و هندلینگ در خصوص وجود FOD در سطوح پرواز

اطلاع رسانی و رفع اشیای خارجی :

پس از دریافت گزارش وجود اشیای خارجی اقدامات ذیل انجام می شود :

1-محل توسط مدیریت اپرون بازدید و در صورت وجود شی خارجی ، وضعیت به برج مراقبت پرواز اعلام و جهت رفع اشیای خارجی با واحد مربوطه هماهنگی لازم بعمل می آید.

2-در صورت مشاهده قطعات هواپیما به شرکت هواپیمایی ذی نفع اطلاع رسانی می شود.

3- خودروی جارو یا متصدی رفع FOD بصورت دستی نسبت به پاکسازی اقدام و گزارش اتمام کار را به مدیریت اپرون اعلام می نماید.

در جهت بهبـود مسـتمر و شناسـایی منـاطق و منـابع پرتکـرار ایجـاد شـی خـارجی ، گزارشـات مربـوط بـه وجـود شـی خـارجی به مسـئول کنتـرل و پـایش اشیاء خـارجی فرودگـاه ارسـال مـی گـردد تـا نسـبت بـه آنـالیز و تحلیـل گزارشـات و شناسـایی منـاطق پر تکــرار در نقشــه شــبکه ای فرودگــاه اقــدام و نتــایج حاصــل از پــایش و آنــالیز انجــام شــده جهــت تعیــین راهکــار مناســب در کمیته ایمنی فرودگاه طرح شود و سوابق و مستندات مربوطه در ادارات و واحد های مرتبط حفظ و نگهداری میشود .

منابع :

دستورالعمل رفع اشیاء خارجی FOD Program شماره سند ADR-E9.3(10) ویرایش اول 14 اردیبهشت ماه 1403